Pilot Saatleri: Lindbergh, Hour Angle ve Gökyüzünün Saatleri

2 dakika okuma süresi

Pilot saati, havacılığın ilk günlerinden beri kokpitteki en güvenilir yardımcılardan biri oldu.

Havacılığın ilk yıllarında pilotlar uçuş sürelerini, yakıtlarını ve konumlarını saatlerine bakarak hesaplıyordu. Bu yüzden pilot saati, saatçilikte dalgıç saatinden bile daha eski köklere sahip bir kategori.

İçindekiler

Santos ile başladı

Brezilyalı havacı Alberto Santos-Dumont için Louis Cartier’nin 1904’te yaptığı saat, uçarken ellerini kumandadan çekmeden zamanı görebilmesi için tasarlanmıştı. Bu, hem pilot saatlerinin hem de erkek kol saatinin öncülerinden biri sayılıyor.

pilot saati — Fotoğraf: BiblioArchives / LibraryArchives / CC BY 2.0 (flickr)

Lindbergh ve Hour Angle

1927’de Charles Lindbergh, New York’tan Paris’e aralıksız uçarak Atlantik’i tek başına geçen ilk pilot oldu. Uçuşta navigasyonun ne kadar zor olduğunu bizzat yaşayan Lindbergh, Longines ile birlikte bir saat tasarladı. 1931’de üretilen Hour Angle, gökyüzündeki yıldızların ve güneşin konumundan boylamı hesaplamaya yardım eden döner bezeli ve ayarlanabilir merkez diskiyle bir navigasyon aracıydı. Longines bu saati bugün de yeniden üretiyor.

Longines Lindbergh Hour Angle pilot saati

B-Uhr: İkinci Dünya Savaşı

İkinci Dünya Savaşı sırasında Alman hava kuvvetleri için birkaç üretici tarafından “B-Uhr” (gözlem saati) adı verilen dev saatler üretildi. 55 milimetre çapındaki bu saatler uçuş ceketinin üzerine takılıyordu. Siyah kadran, büyük beyaz rakamlar ve 12’deki üçgen işaret, bugün hâlâ “pilot saati” denildiğinde akla gelen ilk tasarım.

Sürgülü cetvel ve GMT

1950’lerde sivil havacılık geliştikçe yeni ihtiyaçlar doğdu. Breitling Navitimer, bezelindeki dairesel sürgülü cetvelle yakıt ve hız hesaplarını bilekte yapmayı sağladı. Rolex GMT-Master ise Pan Am pilotlarının iki saat dilimini aynı anda takip etmesi için geliştirildi.

Bugün pilotlar kokpitte ekranlarla çalışıyor ama okunaklılık, sağlamlık ve sade işlevsellik üzerine kurulu pilot saati tasarımı, saat dünyasının en sevilen klasiklerinden biri olmaya devam ediyor.

Tasarımın Mantığı

Pilot saatlerinin tipik özelliklerinin her biri bir ihtiyaca dayanır. İri “soğan” ya da “elmas” biçimli taçlar, kalın uçuş eldivenleriyle kavranabilsin diye büyüktür. 12 konumundaki üçgen ve iki nokta, titreşen karanlık bir kokpitte kadranın üst tarafını bir bakışta buldurur. Uzun kayışlar saatin deri ceketin üzerine takılması içindir. Mat siyah kadran ve beyaz rakamlar ise yansımayı azaltıp okunaklılığı artırır.

B-Uhr saatlerini beş üretici yaptı: A. Lange & Söhne, Laco, Stowa, Wempe ve IWC. Kadranların iki türü vardı. İlk dönemin A tipinde 1’den 11’e saat rakamları bulunur. Sonraki B tipinde dış halkada dakikalar, içteki küçük halkada saatler yer alır; çünkü seyrüsefer için dakika ve saniye, saatten daha önemliydi.

Diğer Kilometre Taşları

Louis Blériot 1909’da Manş Denizi’ni uçakla ilk kez geçtiğinde bileğinde bir Zenith vardı. 1950’lerde Fransız hava kuvvetlerinin şartnamesiyle doğan Type 20 kronograflar, flyback işlevini pilot saatlerinin standartlarından biri yaptı. İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri için üretilen Mark 11 ise sadeliğiyle bugünkü pek çok pilot saatinin atasıdır.

Sık Sorulan Sorular

“Flieger” ne demek?

Almanca “havacı”. Saat dünyasında B-Uhr tarzı, siyah kadranlı Alman pilot saatleri için kullanılır.

GMT-Master ne zaman çıktı?

1950’lerin ortasında, kıtalararası jet uçuşlarının başladığı dönemde, Pan Am’ın talebiyle.

Pilot saati günlük kullanıma uygun mu?

Evet. Okunaklı kadranı ve sade tasarımıyla en kolay kullanılan saat türlerindendir; yalnızca tarihî ölçülerdeki 44 milimetre ve üzeri modeller ince bileklerde iri durabilir.

Daha fazla bilgi için: Wikipedia: Charles Lindbergh (İngilizce)

Navitimer ailesinin en yeni kalıcı üyelerini Breitling Navitimer B09 ve B02 Cosmonaute Kalıcı Oldu haberimizde tanıttık.

Elle kurmalı pilot saatlerinin güncel bir örneği için Oris ProPilot Calibre 111: 10 Gün Kurmalı Pilot Saati yazımıza göz atabilirsiniz.

Bu yazı bağımsız bir editoryal içeriktir; reklam veya sponsorlu içerik değildir. Yazıda adı geçen marka ve modellerden herhangi bir ücret ya da ürün alınmamıştır. Fiyatlar yayın tarihindeki bilgilerdir ve değişebilir. Ayrıntılar için: Yayın İlkeleri