Teknik Detaylar

Su Geçirmezlik: 30m, 100m, 200m Ne Anlama Gelir?

Su geçirmez saat etiketindeki rakamlar, çoğu zaman sanıldığı anlamı taşımaz.

“30 metre su geçirmez” yazan bir saatle 30 metreye dalabilir misiniz? Hayır. Hatta o saatle havuza girmeniz bile önerilmez. Saat dünyasının en çok yanlış anlaşılan konusu su geçirmezliktir. Bu rehberde kadrandaki değerlerin gerçek anlamını, bir saatin suyu nasıl dışarıda tuttuğunu, testlerin nasıl yapıldığını ve saatinizi suya sokmadan önce bilmeniz gerekenleri tek yerde topladık.

Su Geçirmez Saat – 200 metre su geçirmez dalgıç saati
Fotoğraf: Stefan Bellini / Wikimedia Commons, CC0

Su geçirmezlik değerleri neden yanıltıcı?

Kasa arkasındaki değer, saatin laboratuvarda durgun suda dayandığı statik basıncı gösterir. Gerçek hayatta ise kol hareketi, suya atlama, duş basıncı ve sıcaklık değişimleri devreye girer. Bu yüzden yazan metre değeri bir dalış derinliği değil, bir dayanıklılık sınıfıdır.

Su altında dalgıç saati – su geçirmezlik

Metre, Bar ve ATM: Hepsi Aynı Şey

Su geçirmezlik üç farklı birimle yazılabilir ve hepsi aynı şeyi anlatır: 1 ATM yaklaşık 1 bar, o da yaklaşık 10 metrelik su sütununun basıncıdır. Yani “5 ATM”, “5 bar” ve “50 m” aynı değerdir.

Hangi değerle ne yapılır?

DeğerGerçek kullanım
İbare yokSudan tamamen uzak tutun
30 m / 3 ATMYağmur, el yıkama, sıçrama
50 m / 5 ATMKısa süreli, sakin yüzme
100 m / 10 ATMYüzme, şnorkel, su sporları
200 m / 20 ATMTüplü dalış dahil her türlü su aktivitesi
300 m ve üzeriProfesyonel dalış

ATM ve bar pratikte aynı şeyi ifade eder: 1 ATM yaklaşık 10 metre su basıncına karşılık gelir.

“Diver’s” ibaresi neden önemli?

Günlük saatlerin su geçirmezliği ISO 22810 standardına göre belirlenir. Gerçek dalgıç saatleri ise çok daha sıkı olan ISO 6425 standardından geçer. Bu saatlerin kadranında veya kasasında “Diver’s 200m” gibi bir ibare bulunur. Bu ibare, saatin dalış için gereken testlerden geçtiğini, tek yönlü döner bezele ve karanlıkta okunabilirliğe sahip olduğunu gösterir.

Vidalı taçlı dalgıç saati kasası
Sıcak duş buharı yanında duran kol saati – su geçirmezliği bozan etkenler

ISO 6425: Dalgıç Saatleri Hangi Testlerden Geçer?

ISO 6425 standardı, dalgıç saatlerini çok daha sıkı kurallara bağlar. Saatin belirtilen derinliğin yüzde 25 fazlasında test edilmesi, karanlıkta okunabilir olması, tek yönlü dönen bir bezele sahip olması ve darbe, manyetizma ile tuzlu suya dayanıklılık testlerinden geçmesi gerekir. Kadranında “Diver’s” yazan saatler bu standardı karşılar.

Su Geçirmez Saat Suyu Nasıl Dışarıda Tutar?

Bir saatin su geçirmezliği tek bir parçaya değil, birlikte çalışan birkaç ayrıntıya bağlıdır. Kasanın açılan her noktası, yani cam, kasa arkası, taç ve varsa kronograf düğmeleri, kauçuk ya da sentetik contalarla (O-ring) kapatılır.

  • Vidalı taç: Taç, kasadaki dişli bir yuvaya vidalanarak altındaki contayı sıkıştırır. 200 metre ve üzeri dalgıç saatlerinin neredeyse hepsinde bulunur. Yalnızca itilerek kapanan taçlar suya karşı daha savunmasızdır.
  • Kasa arkası: Vidalı kasa arkaları, bastırmalı (geçmeli) kasa arkalarına göre çok daha güvenli bir sızdırmazlık sağlar. Şeffaf camlı kasa arkaları da doğru tasarlandığında yüksek su geçirmezlik değerlerine ulaşabilir.
  • Cam: Cam kasaya bir conta ile ya da sıkı geçme yöntemiyle oturtulur. Dalgıç saatlerinde kullanılan kalın safir camlar yüksek basınca dayanacak şekilde tasarlanır.
  • Düğmeler: Kronograf düğmeleri kasaya açılan ek deliklerdir. Bazı dalgıç kronograflarında düğmeler de taç gibi vidalanarak kilitlenir.

Bu yüzden contaların durumu, kadranda yazan rakamdan daha belirleyicidir. Contası yıpranmış bir saat, kadranında ne yazarsa yazsın su alabilir.

Su Geçirmezlik Testi Nasıl Yapılır?

Saat ustaları iki yöntem kullanır. Kuru testte saat hava basıncı altındaki bir hazneye konur ve kasanın milimetrenin binde biri düzeyindeki esnemesi ölçülür; sızıntı varsa kasa beklenen biçimde esnemez. Islak testte ise saat basınçlı suya daldırılır. Kuru test hızlı ve risksizdir; bu yüzden pil değişimi ya da bakım sonrasında ilk o uygulanır.

saat su geçirmezlik
Fotoğraf: alexkerhead / CC BY 2.0 (flickr)

Su geçirmezliği bozan 6 şey

  1. Açık taç: Vidalı tacı sıkmadan suya girmek, en yaygın su alma nedenidir.
  2. Su altında butona basmak: Kronograf butonlarına su altında basmayın (özel olarak izin verilen modeller hariç).
  3. Sıcak su ve buhar: Duş, sauna ve hamam contaları zamanla yıpratır. Sıcak duşa saatle girmeyin.
  4. Sabun ve kimyasallar: Şampuan, parfüm ve klor contaları yıpratır.
  5. Eskiyen contalar: Contalar yıllar içinde kurur ve esnekliğini kaybeder.
  6. Darbe: Kasaya veya cama gelen sert darbe sızdırmazlığı bozabilir.

Su geçirmezlik kalıcı değildir

Bir saat fabrikadan çıktığında 100 metre su geçirmezse, beş yıl sonra da öyle olacağının garantisi yoktur. Suya sık giren saatlerde yılda bir, diğerlerinde iki yılda bir basınç testi yaptırmak iyi bir alışkanlıktır. Pil değişimi veya servis sonrası da mutlaka test isteyin.

Helyum Valfi Ne İşe Yarar?

Bazı profesyonel dalgıç saatlerinin yanında küçük bir valf bulunur. Bu valf sıradan dalışlar için değil, dalgıçların günlerce basınçlı odalarda kaldığı satürasyon dalışları içindir. Odalardaki helyum saatin içine sızar; yüzeye dönüşte dışarı çıkamazsa camı yerinden fırlatabilir. Valf, gazın kontrollü biçimde tahliye edilmesini sağlar.

Denizden ve Havuzdan Sonra

Tuzlu sudan çıktıktan sonra saatinizi tatlı suyla durulayın. Döner bezelin altına biriken tuz zamanla bezeli sıkıştırır. Deri kayışları ise suya hiç sokmayın; deniz ve havuz için metal bilezik, kauçuk veya NATO kayış kullanın.

Akıllı Saatlerdeki IP68 ve 5 ATM Ne Demek?

Akıllı saatlerde su dayanımı genellikle iki farklı biçimde belirtilir. IP67 ya da IP68 gibi değerler IEC 60529 standardından gelir: ilk rakam toza, ikinci rakam suya karşı korumayı gösterir. IP68, cihazın üreticinin belirttiği koşullarda (belirli bir derinlikte, belirli bir süre) suya daldırılabileceği anlamına gelir; ama yüzme ya da dalış için tasarlandığını göstermez.

Bazı akıllı saatlerde ise klasik saatlerdeki gibi “5 ATM” ya da “WR50” ibaresi bulunur. Bu, ISO 22810’a göre yapılan 50 metrelik statik basınç testine karşılık gelir ve üreticiler bu sınıfı genellikle yüzme için uygun kabul eder. Tüplü dalış için ise akıllı saatte de dalış standartlarına uygunluk aranmalıdır; IP değeri tek başına yeterli değildir.

Camın içi buğulandıysa ne yapmalı?

Buğu, kasaya nem girdiğini gösterir. Tacı çekip saati durdurun ve en kısa sürede saatçiye götürün. Pirinç torbası veya saç kurutma makinesi gibi ev yöntemleri mekanizmadaki nemi tamamen almaz; beklemek paslanmaya yol açar.

Su Geçirmez Saat Hakkında Sık Sorulan Sorular

Saatle duşa girilir mi?

Önerilmez. Sıcak su contaları genleştirir, sabun ve şampuan ise yüzey gerilimini düşürerek suyun sızmasını kolaylaştırır. Saatiniz 100 metre su geçirmez olsa bile duşta çıkarmak en güvenlisidir.

Eski saatler su geçirir mi?

Vintage saatlerin, kadranında ne yazarsa yazsın, su geçirmez olmadığını varsaymak en güvenlisidir. Onlarca yıllık contalar sertleşmiş ve büzülmüş olabilir. Suya girmeden önce mutlaka basınç testi yaptırın.

Su geçirmezlik testi nerede ve ne kadar sürede yapılır?

Pek çok saatçide kuru basınç testi cihazı bulunur ve test genellikle birkaç dakikada tamamlanır. Test sonucunda contaların yenilenmesi gerekirse işlem daha uzun sürebilir.

Kadranda hiçbir değer yazmıyorsa ne yapmalıyım?

Kadranda ya da kasa arkasında su geçirmezlik ibaresi bulunmayan saatleri sudan tamamen uzak tutun. Yağmurda kısa süreli ıslanma bile bu saatlerde nem sorununa yol açabilir.

Özet

3 ATM su geçirmezlik ne demek?

3 ATM, yaklaşık 30 metreye denk gelen basınca dayanıklılık demektir. Ancak bu değer laboratuvar koşullarında ölçülür; pratikte yalnızca el yıkama, yağmur ve su sıçramasına karşı korur. 3 ATM bir saatle yüzmek, duşa girmek veya denize girmek önerilmez.

5 ATM ne demek, 5 ATM saatle yüzülür mü?

5 ATM yaklaşık 50 metreye karşılık gelir. Günlük kullanım, duş ve havuzda kısa süreli, sakin yüzme için genellikle yeterlidir; ancak dalış, şnorkel, atlama ve su sporları için uygun değildir. Kurma kolu vidalı değilse saatle uzun süre suda kalmaktan kaçının.

10 ATM ne demek, 10 ATM saatle denize girilir mi?

10 ATM yaklaşık 100 metreye denk gelir ve yüzme, denize girme ve şnorkel için uygundur. Tüplü dalış için ise en az 20 ATM (200 metre) ve ISO 6425 dalgıç saati standardı aranmalıdır. Denizden sonra saati tatlı suyla durulamayı unutmayın.

1 ATM kaç metre?

1 ATM, deniz seviyesindeki atmosfer basıncıdır ve yaklaşık 10 metre su derinliğindeki ek basınca eşittir. Bu yüzden saat üreticileri ATM, bar ve metre değerlerini çoğu zaman birbirinin yerine kullanır: 3 ATM ≈ 3 bar ≈ 30 m, 10 ATM ≈ 10 bar ≈ 100 m.

  • 30 metre: yalnızca sıçrama.
  • Yüzme için en az 100 metre.
  • Dalış için “Diver’s” ibareli 200 metre.
  • Tacı kapatın, sıcak sudan uzak durun, contaları düzenli test ettirin.

Saatinizle denize giriyor musunuz? Deneyimlerinizi Instagram sayfamızda paylaşın.

Daha fazla bilgi için: Wikipedia: Water Resistant mark (İngilizce)

Bu yazı bağımsız bir editoryal içeriktir; reklam veya sponsorlu içerik değildir. Yazıda adı geçen marka ve modellerden herhangi bir ücret ya da ürün alınmamıştır. Fiyatlar yayın tarihindeki bilgilerdir ve değişebilir. Ayrıntılar için: Yayın İlkeleri

Okumaya Devam Edin

Saat dünyasının haftalık nabzı e-postanıza gelsin

Haftada en fazla bir e-posta. Spam yok, istediğiniz an tek tıkla ayrılabilirsiniz. Kişisel verileriniz KVKK Aydınlatma Metni kapsamında işlenir.

Yayın tarihi:
Başa dön tuşu